Kader nedir? Doğum anımızdan -hatta anne karnındayken- başlayıp ölüm anımıza kadar peşimizi bırakmayan ve metafizik bir güç veya daha dar anlamıyla bir tanrı tarafından belirlenmiş bir yol mudur? Yoksa sadece insanların uydurduğu deli saçması bir olgu mu? What is fate? Is it a path that follows us from the moment we are born, perhaps even from the womb, until the moment we die, predetermined by some metaphysical force or, in a narrower sense, by a god? Or is it nothing more than an absurd idea invented by human beings?
Bazı insanlar hayatlarına kader inancı ile devam ederken bazıları bu inancı tamamen reddediyor ya da kader inancına şüpheci yaklaşarak orta-merkezci bir konumda durmaya çalışıyor. Lakin, kader inancının neresinde dururlarsa dursunlar hemen herkesin bu konuda merak ettiği bir şeyler olduğunu düşünüyorum. Some people live their lives with a belief in fate, while others reject that belief entirely or try to hold a cautious, middle-ground position by approaching it with skepticism. Yet, wherever people stand on the question of fate, I think almost everyone has something they wonder about when it comes to this subject.
Geçen gün bu konu üzerinde düşünürken fark ettim ki kader dediğimiz şey ne tanrı yazgısı olan bir düzen ne de ilkel insanların sığınmak için buldukları bir liman. Kader diye tabir ettiğimiz şey, dünya üzerinde yaşayan her canlıyı birbirine bağlayan karma karışık bir süreç -aslında bakarsanız evrendeki canlı-cansız tüm varlıkları birbirine bağlayan bir süreç ancak konuyu daha da karmaşık bir hale getirmemek için bunu görmezden geliyorum-. Öyle ki kimi zaman bu sürece doğrudan müdahale edebiliyorken kimi zaman olduğumuz gibi sürecin dışına itiliyoruz. The other day, while thinking about this, I realized that what we call fate is neither a divinely written order nor a shelter invented by primitive people seeking refuge. What we refer to as fate is a tangled process that connects every living being on Earth. In fact, it is a process that connects every living and non-living thing in the universe, but I will ignore that for now so as not to make the subject even more complicated. Sometimes we can intervene in this process directly; at other times, we are simply pushed outside it as we are.
Kaderi bir yol olarak düşünün; tıpkı yapraklarından arınmış bir ağacın dalları gibi farklı kollara ayrılan ve diğer kollarla bağlantılı olan bir yol. Yürümekte olduğunuz yol sizin hayatınızı; diğer yollar ise başkalarının hayatlarını temsil ediyor. Siz isteseniz de istemeseniz de birilerinin hayatları sizinkiyle kesişiyor, dolayısıyla siz de bundan etkileniyorsunuz. Think of fate as a road: a road that branches out like the bare limbs of a tree stripped of its leaves, dividing into different paths while remaining connected to others. The road you are walking represents your life; the other roads represent the lives of other people. Whether you want it or not, other people's lives intersect with yours, and as a result, you are affected by them.
Aynı şekilde siz de başkalarının hayatlarına giriyorsunuz ve böylelikle yolunuz daha fazla yol ile kesişiyor ve hayatınızın çok daha karmaşık bir hale gelmesine neden oluyor. Siz bazı insanları hayatınızdan çıkarsanız ya da onlardan uzak kalsanız bile, yollar bir kez kesiştiğinden her arkanıza dönüp baktığınızda, o insanların sizde bıraktıkları izleri hala görüyor ve yaşıyorsunuz. In the same way, you enter other people's lives, and thus your road intersects with even more roads, making your own life far more complex. Even if you remove certain people from your life or keep your distance from them, once the roads have crossed, every time you look back you can still see and feel the traces they have left on you.
Aslında bakarsanız durum, göründüğünden biraz daha karışık; çünkü yaşantınızdaki insanların başka insanlarla olan ilişkileri, hayatınıza farklı insanların da dolaylı yoldan müdahil olması demek oluyor. Bu ise, çevrenizdekilerin ne kadar çok bağlantısı varsa sizin de o kadar çok -dolaylı- bağlantınız olduğu anlamına geliyor. Ayrıca dolaylı bağlantılarınızın hayatlarındaki insanlar da aynı şekilde size bağlılar -çok yakın olmasalar bile-. Şimdi yolların ne kadar karmaşıklaştığını gördünüz mü? In fact, the situation is a little more complicated than it first appears, because the relationships of the people in your life with other people mean that others also become indirectly involved in your life. This means that the more connections the people around you have, the more indirect connections you have as well. And the people in the lives of your indirect connections are, in the same way, connected to you too, even if they are not close. Do you see now how complicated these roads become?
Her yol, bizi bir başka noktaya taşırken aynı zamanda başka hayatlar üzerinde de etki etmemize neden oluyor. Kimi zaman hayatımız başka hayatlarla kesişirken kimi zaman bambaşka hayatları uzaktan etkiliyor. Eğer başka birinin yoluna müdahale ederken o yolda bir çatlak oluşturursanız, müdahil olduğunuz kişi bu çatlaktan içeri düşebilir ve bu olurken bağlantılı olduğu diğer insanları da kendisiyle birlikte götürebilir. Yani, eğer birine kötülük ederseniz o da bir başkasına edecektir. Dolayısıyla, sizin yalnızca bir kişiye ettiğiniz kötülük, kelebek etkisi gereği, başka hayatları da etkileyecektir. Yolların tümü karmaşık ve bağlantılı olduğundan yaptığınız şey bir gün gelip sizi de bulabilir. Every road carries us to another point while also causing us to affect other lives. Sometimes our lives intersect directly with other lives; at other times, we influence entirely different lives from afar. If, while interfering with someone else's path, you create a crack in that road, the person whose path you have interfered with may fall into that crack and, while doing so, may drag along other people connected to them. In other words, if you do harm to someone, that person may go on to do harm to someone else. Therefore, the harm you inflict on just one person may, through the butterfly effect, end up affecting other lives as well. Since all roads are complex and interconnected, what you do may one day find its way back to you.
İşte, kader bu: Bizim seçimlerimiz ve bu seçimlerin başkalarına doğrudan ya da dolaylı etkileri ile başkalarının seçimleri ve bu seçimlerin bize doğrudan ya da dolaylı etkileri. Kaderimiz; bizim seçimlerimiz ile başkalarının seçimleri üzerine kurulu. Bu yüzden yaptığımız en ufak bir hareketin bedelini başka hayatlar ödüyor olabilir. Bunu unutmazsak dünya daha güzel bir yer olabilir. This, then, is fate: our choices and the direct or indirect effects of those choices on others, together with the choices of others and the direct or indirect effects of those choices on us. Our fate is built upon our own choices and the choices of other people. That is why even the smallest action we take may be paid for by other lives. If we do not forget this, the world may become a better place.
This article was originally written in Turkish. For the best reading experience, it has been translated into English with the help of AI.