İçerik notu: Bu yazı intihar ve duygusal zorlanma üzerine düşünceler içerir. Bu konu sizi olumsuz etkileyebilecekse lütfen yazıyı okumayın. Content note: This essay discusses suicide and emotional distress. If this subject may affect you negatively, please skip this piece.
Otuz yıllık hayatımda hiç intihar eden bir arkadaşım veya yakınım olmadı. İntihar girişiminde bulunan birkaç tanıdığımı saymazsak, meseleye doğrudan tanıklık etmedim. Dolayısıyla intihar konusuna ilişkin hislerimi ve düşüncelerimi, üzerimde travma yaratacak olaylar ışığında yazmadığımı belirtmem gerekiyor. Ayrıca bu yazının, bir kısım insanlar üzerinde olumsuz etki yaratabileceğinin farkındayım ve en hisli duygularımla söylemeliyim ki eğer bu meselenin üzerinizde olumsuz bir etki yaratacağını düşünüyorsanız bu yazıyı hiç okumayın ve lütfen buradan hızla uzaklaşın! In the thirty years of my life, I have never had a friend or a loved one who died by suicide. Apart from a few acquaintances who attempted suicide, I have not witnessed the issue directly. So I should state that I am not writing my feelings and thoughts on suicide in the light of events that have caused me trauma. I am also aware that this article may have a negative effect on some people, and I must say, with my deepest sincerity, that if you think this subject will have a negative effect on you, please do not read this article at all and leave this page immediately.
Geçtiğimiz günlerde, çeşitli olumsuzluklar ve zorluklar yaşadığım bir zamanda, bir süre intihar etme meselesi üzerine farklı düşünceler geliştirdim. Farklı dememin sebebi; bu meseleye daha önce hiç bu açıdan bakmadığımı fark etmiş olmam… Her ne kadar dinsel veya geleneksel düşünce kalıplarına sıkışmış bir insan olmasam da ailem, geçmişim ve yetiştirilme biçimim dolayımıyla intihar meselesine ilişkin daha “normal” yaklaşımlara sahip bir birey olduğum gerçeğini yadsıyamam. Ancak yine de şunu söylememde fayda var: İnsanların tercihleriyle ve yaşam biçimleriyle, başka insanlara zarar vermedikleri sürece hiçbir zaman ilgilenmedim. In recent days, during a period in which I was experiencing various difficulties and negative circumstances, I developed some different thoughts on the matter of suicide. The reason I say different is that I realized I had never looked at this issue from this angle before. Although I am not someone trapped in religious or traditional patterns of thought, I cannot deny the fact that, because of my family, my background and the way I was raised, I have had more “normal” approaches to the subject of suicide. Still, it is worth saying this: I have never been interested in people’s choices or ways of life, as long as they do not harm others.
Bu uzun uzadıya yaptığım açıklamaların ardından asıl konumuza, yani intihar meselesine gelelim. İntihar eylemi, kişinin çeşitli sebeplerle hayatına son verme isteğinin bir sonucu olarak karşımıza geliyor. Bu sebepler içerisinde zihinsel hastalıklar, travmalar, kimi zaman doymuşluk veya sadece artık yaşamayı istememek olabileceği gibi; toplumsal travmalar, gelecek kaygısı ve ekonomik zorluklar gibi birey dışı sebepler de olabilir. İşin toplumsal boyutu iktidarı elinde tutan zümrenin yol açtığı ve doğrudan onları suçlayabileceğimiz nedenlere ilişkin olmakla birlikte; bireysel direnç noktalarının kırılgan yapısından kaynaklı bir vazgeçişi de göz önünde bulundurmak gerekebilir. Politik bir insan olduğum için bu konuda kesinlikle kişileri suçlamaktan yana değilim ve böyle birisi olmayı da asla arzu etmiyorum. İktidarların toplum mühendisliği ile dayattıkları yaşam biçimlerini kabul etmeyen ve kendilerini artık yalnız hisseden insanları suçlamak için en hafif tabirle “akılsız” olmak gerekiyor. After these rather lengthy explanations, let us come to our main subject: suicide. The act of suicide appears as the result of a person’s desire to end their life for various reasons. These reasons may include mental illnesses, traumas, sometimes a sense of saturation, or simply no longer wanting to live; they may also include causes beyond the individual, such as social traumas, anxiety about the future, and economic difficulties. While the social dimension concerns reasons created by those who hold power, reasons for which we can directly blame them, we may also need to consider a kind of giving up that stems from the fragile nature of individual points of resistance. Since I am a political person, I am absolutely not in favor of blaming individuals on this issue, nor do I ever want to be such a person. To blame people who reject the ways of life imposed by governments through social engineering and who now feel alone requires, to put it mildly, a lack of reason.
Gel gelelim kişisel sebepleri olan insanlara… Her ne kadar kişisel sebep desem bile bu sebepleri ortaya çıkaran temel sorunu görmezden gelmemek adına şu ayrıma gitmeyi naçizane önemli buluyorum: Psikolojik rahatsızlıklar, travmalar veya duygusal zayıflıklar kişilerin suçu değil; onları buraya iten mekanizmaların; insanların, toplumların veya genetik kodların sonucudur! Nitekim sorunun temeli doğru analiz edilmedikçe yaşanılan her olumsuz olayı bireylerin omuzuna yükleyip onlara elveda diyerek hayatımıza devam etme yanlışı içerisine girebiliriz. Bu ise bizi toplumsal anlamda “pasif” bireysel anlamda ise “işe yaramaz” hale sokar. Now let us come to people who have personal reasons. Although I call them personal reasons, I humbly find it important to make the following distinction so as not to ignore the fundamental problem that produces these reasons: psychological disorders, traumas, or emotional weaknesses are not the fault of individuals; they are the result of the mechanisms that push them to that point, of people, societies, or genetic codes. Indeed, unless the foundation of the problem is analyzed correctly, we may fall into the mistake of placing every negative event that occurs on the shoulders of individuals, saying goodbye to them and continuing with our lives. This makes us “passive” in a social sense and “useless” in an individual sense.
Yazının bu noktasına kadar intihar eyleminin bireysel zayıflıktan kaynaklı bir şey olmadığı ve bunun genellikle, aile, çevre, toplumsal mekanizmalar, ekonomik bakış ve hatta inançsal-ideolojik gericilik kaynaklı bir olgu olarak ele alınması gerektiğine ilişkin düşüncelerimi ifade etmeye çalıştım. Ancak biliyorum ki hepiniz işin “magazin” kısmı sayılabilecek uçlardaki düşüncelerimi merak ediyorsunuz. O halde Pandora’nın kutusunu açma vakti geldi… Up to this point in the article, I have tried to express my thoughts that the act of suicide is not something caused by individual weakness, and that it should generally be considered as a phenomenon rooted in family, environment, social mechanisms, economic perspectives, and even religious-ideological reactionism. However, I know that all of you are curious about my more extreme thoughts, the part that may be called the “tabloid” side of the issue. In that case, it is time to open Pandora’s box.
Takdir edersiniz ki hiçbir insan ne doğumunu ne doğduğu aileyi ne de yaşayacağı çevreyi seçerek dünyaya gelmiyor. Ebeveynlerimizin cinsi faaliyetleri sonucu doğuyor ve belirli kısıtlarla yaşamaya başlıyoruz. Bu seçimsizlik, özellikle ailesi ile çeşitli sebeplerden dolayı ortaklaşmakta sorun yaşayan insanları travmatize ediyor. Tabii yalnızca aile değil; toplumla, devletle veya içinde bulunduğu çevreyle uyuşamayan insanlar da aynı şekilde travmatize oluyor. Bu ise kimi insanın isyan etmesine, kimi insanın durumu umarsızca kabullenmesine, kimi insanın ise pes etmesine yol açabiliyor. Kendinde savaşacak gücü bulan insanlara gerçekten hayranlık duyuyorum; ancak bunun herkes için geçerli olmadığını biliyor ve bunun bir “suçlamaya” varmaması gerektiğini düşünüyorum. As you will appreciate, no human being comes into the world by choosing either their birth, the family they are born into, or the environment in which they will live. We are born as a result of our parents’ sexual activity and begin living within certain limitations. This lack of choice traumatizes especially those who, for various reasons, struggle to find common ground with their families. Of course, it is not only family; people who cannot fit in with society, the state, or the environment they are in are traumatized in the same way. This can lead some people to rebel, some to accept the situation indifferently, and some to give up. I truly admire people who find the strength to fight within themselves; but I know that this does not apply to everyone, and I believe this should not turn into an “accusation.”
Son tahlilde, insanların doğdukları yeri/aileyi/çevreyi seçme özgürlükleri olmadığı gerçeğiyle yüzleşiyoruz. Bu insanlar doğduktan sonra yaşayacakları hayatı da, uzun süreler boyunca aileye, topluma veya devlete bağımlı kaldıkları için, özgürce seçemiyorlar. Bu durum kimi insanları sistemin bir dişlisi haline getirirken kimilerini de duygusal ve mental olarak oldukça zorluyor. Kişiler kimi zaman mücadele etme yöntemleri geliştiriyor kimi zamansa gözden kaybolma veya üzerlerine atılan sorumluluklardan kurtulma yolunu seçiyorlar. İşte bu durum “seçimsizliktir”. In the final analysis, we face the fact that people do not have the freedom to choose the place, family, or environment into which they are born. After they are born, they also cannot freely choose the life they will live for long periods of time, because they remain dependent on family, society, or the state. While this situation turns some people into a cog in the system, it places others under serious emotional and mental strain. Sometimes people develop ways of struggling; at other times, they choose to disappear or to rid themselves of the responsibilities placed upon them. This is what I call “choicelessness.”
İnsan, doğası gereği özgürdür ve seçim hakkını (her canlı gibi) doğal olarak almıştır. İnsan doğasının yok sayılarak manipülatif ve yapay yöntemlerle değiştirilmeye çalışılması sistemde tıkanıklığa yol açar. Az önce de belirttiğim gibi kimileri savaşır, kimileri kaçar, kimileriyse pes der. Kaçanları veya pes edenleri suçlayabilir misiniz? İnsana istemediği bir şeyi yaptırmanın bedeli sizce nedir? Human beings are free by nature and, like every living creature, naturally possess the right to choose. Ignoring human nature and attempting to change it through manipulative and artificial methods causes blockages in the system. As I have just said, some fight, some flee, and some give up. Can you blame those who flee or give up? What, in your view, is the price of forcing a person to do something they do not want?
Temel sorun “seçimsizlik” olduğundan, belki de son çare olarak başvurulan intihar kimsenin karışamadığı, engelleyemediği ve karşısında tam anlamıyla biçare kalınan bir seçenek olarak karşımıza çıkar. İntihara kalkışan kişi kendisine yaşam hakkı tanımayan ve onu seçimsiz bırakan insanlardan artık intikamını almıştır. Her şeyi engelleyebileceklerini, her şeyi istedikleri gibi yönlendirebileceklerini düşünen insanların yüzüne kendi ölümünü bir tokat gibi çarparak seçimsiz bırakıldığı hayatında, gerçekten kendisine ait olan ve kimse tarafından engellenemeyen bu seçimi yaptığı için artık mutludur. Adeta huzursuz başlayan hayatını huzura erdiren bir şekilde sonlandırmıştır. O artık yoktur, bir daha da asla var olmayacaktır. Since the fundamental problem is “choicelessness,” suicide, perhaps as a last resort, appears as an option that no one can interfere with, prevent, or stand against without becoming completely helpless. The person who attempts suicide has now taken revenge on those who denied them the right to live and left them without choice. By striking their own death like a slap across the faces of those who think they can prevent everything and direct everything as they wish, they are now happy because, in the life in which they were left choiceless, they have made this choice, a choice that truly belongs to them and cannot be prevented by anyone. It is as if they have ended, in peace, a life that began in unrest. They no longer exist, and they will never exist again.
Son cümlelerimde intihar güzellemesi yaptığımı lütfen düşünmeyin; çünkü benim açımdan intihar eylemi, hiçbir çaresi kalmamış insanların başvurduğu ve değerli hayatlarını zorbalıklar nedeniyle sonlandırmak zorunda kaldıkları bireysel bir isyan yöntemidir. İsyan bayrağını çeken kişi yaşamına son vererek kendisini zora düşürenlerden intikam almak istememiş olabilir, hatta belki de ölümü insanlar tarafından alkışlanmış bile olabilir; bunu bilemeyiz. Fakat hayatları boyunca baskılanan, aşağılanan veya zoraki olarak istemedikleri hayatlar yaşatılan insanların yaşamlarını kendi arzularıyla sonlandırma seçeneklerinin halen dahi ellerinden alınamadığı gerçeğini görebiliriz. Umarım ki böylesi zor karar almış olan herkes hayatlarının son dakikalarını bu iç huzurla geçirebilmişlerdir. Please do not think that I am glorifying suicide in my final sentences; because, in my view, the act of suicide is an individual method of rebellion used by people who have no remedy left and who are forced to end their valuable lives because of oppression. The person who raises the flag of rebellion may not have wanted to take revenge on those who put them in a difficult position by ending their life; perhaps their death may even have been applauded by others, we cannot know. But we can see the fact that people who have been oppressed, humiliated, or forced throughout their lives to live lives they did not want still have not had the option of ending their lives by their own will taken away from them. I hope that everyone who has made such a difficult decision was able to spend the final minutes of their lives with this inner peace.
... ...
Yaşamayı seçme hürriyetimiz olmasa da yaşamamayı seçme hürriyetimizin olduğunu bilmek bana istemsiz bir huzur veriyor. Although we do not have the freedom to choose to live, knowing that we have the freedom to choose not to live gives me an involuntary sense of peace.
This article was originally written in Turkish. For the best reading experience, it has been translated into English with the help of AI.